Diferencia entre revisiones de «'E»
Ir a la navegación
Ir a la búsqueda
m Añadí nuevas oraciones que hicieron los niñes en el taller |
Sin resumen de edición |
||
| Línea 26: | Línea 26: | ||
|'''takai 'etsikwera nepanutɨa''' "ayer fui a la escuela" | |'''takai 'etsikwera nepanutɨa''' "ayer fui a la escuela" | ||
|- | |- | ||
|'eripanti | |'''[['eripanti]]''' | ||
|n. | |n. | ||
|elefante | |elefante | ||
| Línea 32: | Línea 32: | ||
|'''<nowiki/>'eripanti nepexei''' <nowiki>''vi a un elefante''</nowiki> | |'''<nowiki/>'eripanti nepexei''' <nowiki>''vi a un elefante''</nowiki> | ||
|- | |- | ||
|'ekɨ | |'''[['ekɨ]]''' | ||
|pron. | |pron. | ||
|tú | |tú | ||
| Línea 38: | Línea 38: | ||
|'''<nowiki/>'ekɨ pepeixei''' <nowiki>''tú lo viste''</nowiki> | |'''<nowiki/>'ekɨ pepeixei''' <nowiki>''tú lo viste''</nowiki> | ||
|- | |- | ||
|'ena | |'''[['ena]]''' | ||
|adv. | |adv. | ||
|aquí | |aquí | ||
| Línea 44: | Línea 44: | ||
|'''<nowiki/>'ena tepɨtiteni''' <nowiki>''aquí vamos a estar''</nowiki> | |'''<nowiki/>'ena tepɨtiteni''' <nowiki>''aquí vamos a estar''</nowiki> | ||
|- | |- | ||
|'epawe | |'''[['epawe]]''' | ||
|adj. | |adj. | ||
|alto | |alto | ||
| Línea 50: | Línea 50: | ||
|'''maku kɨyexi 'epawe''' "el árbol de mango es alto" | |'''maku kɨyexi 'epawe''' "el árbol de mango es alto" | ||
|- | |- | ||
|'etsi | |'''[['etsi]]''' | ||
|interj. | |interj. | ||
|feo | |feo | ||
| Línea 56: | Línea 56: | ||
|'''<nowiki/>'etsi maku 'axapa'ane''' "guácala, el mango sabe feo" | |'''<nowiki/>'etsi maku 'axapa'ane''' "guácala, el mango sabe feo" | ||
|- | |- | ||
|'exi | |'''[['exi]]''' | ||
|n. | |n. | ||
|encino | |encino | ||
| Línea 62: | Línea 62: | ||
|'''<nowiki/>'exi nekie pewe''' "en mi casa creció un encino" | |'''<nowiki/>'exi nekie pewe''' "en mi casa creció un encino" | ||
|- | |- | ||
|'ena | |'''[['ena]]''' | ||
|vbo. | |vbo. | ||
|escuchar | |escuchar | ||
| Línea 68: | Línea 68: | ||
|'''tawari ne nepe'enaxɨ''' "la otra vez yo escuché" | |'''tawari ne nepe'enaxɨ''' "la otra vez yo escuché" | ||
|- | |- | ||
|'epɨnena | |'''[['epɨnena]]''' | ||
|adj. | |adj. | ||
|grande | |grande | ||
| Línea 74: | Línea 74: | ||
|'''tsinakari 'epɨnena''' "el limón está grande" | |'''tsinakari 'epɨnena''' "el limón está grande" | ||
|- | |- | ||
|'etewa | |'''[['etewa]]''' | ||
|adv. | |adv. | ||
|lejos | |lejos | ||
| Línea 80: | Línea 80: | ||
|'''<nowiki/>'etewa maxa nepexei''' "de lejos vi a un venado" | |'''<nowiki/>'etewa maxa nepexei''' "de lejos vi a un venado" | ||
|- | |- | ||
|'ewieri | |'''[['ewieri]]''' | ||
|n. | |n. | ||
|espantapájaros | |espantapájaros | ||
Revisión actual - 20:15 29 mar 2026
· ′A · 'E · H · ′I · ′Ɨ · K · Kw · M · N · P · R · T · Ts · U · W · X · Y ·
| Wixárika | Clase léxico | Español | Gramática y Variantes | Ejemplo |
| 'eeka | n. | viento | kwinimieme pɨtiu'eka "está haciendo viento de más" | |
| 'etsa | n. | grano | nunutsi peu'etsa "el niño tiene granos" | |
| 'etsikwera | n. | escuela | pl. 'etsikwerate | takai 'etsikwera nepanutɨa "ayer fui a la escuela" |
| 'eripanti | n. | elefante | 'eripanti nepexei ''vi a un elefante'' | |
| 'ekɨ | pron. | tú | 'ekɨ pepeixei ''tú lo viste'' | |
| 'ena | adv. | aquí | 'ena tepɨtiteni ''aquí vamos a estar'' | |
| 'epawe | adj. | alto | maku kɨyexi 'epawe "el árbol de mango es alto" | |
| 'etsi | interj. | feo | 'etsi maku 'axapa'ane "guácala, el mango sabe feo" | |
| 'exi | n. | encino | 'exi nekie pewe "en mi casa creció un encino" | |
| 'ena | vbo. | escuchar | tawari ne nepe'enaxɨ "la otra vez yo escuché" | |
| 'epɨnena | adj. | grande | tsinakari 'epɨnena "el limón está grande" | |
| 'etewa | adv. | lejos | 'etewa maxa nepexei "de lejos vi a un venado" | |
| 'ewieri | n. | espantapájaros | newaxata 'ewieri nepeuyewi "en mi cuamil colgué un espantapájaros" |