Diferencia entre revisiones de «P»
Ir a la navegación
Ir a la búsqueda
Sin resumen de edición |
Sin resumen de edición |
||
| Línea 43: | Línea 43: | ||
|burro | |burro | ||
|pl. puxuri | |pl. puxuri | ||
|'''puxu kunie | |'''puxu kunie pɨnakatɨtɨ'''" el burro tiene orejas largas" | ||
|- | |- | ||
|[[Pix x i|'''pixɨxɨi''']] | |[[Pix x i|'''pixɨxɨi''']] | ||
| Línea 97: | Línea 97: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|pai tsipa'ane "" | |'''pai tsipa'ane''' "" | ||
|- | |- | ||
|[[paixari]] | |[[paixari]] | ||
| Línea 103: | Línea 103: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|paixari kwinimieme pura tsina "" | |'''paixari kwinimieme pura tsina''' "" | ||
|- | |- | ||
|[[patera]] | |[[patera]] | ||
| Línea 109: | Línea 109: | ||
|bandera | |bandera | ||
|pl. paterate | |pl. paterate | ||
|patera tepanu yewi "izamos la bandera" | |'''patera tepanu yewi''' "izamos la bandera" | ||
|- | |- | ||
|[[pateyu]] | |[[pateyu]] | ||
| Línea 115: | Línea 115: | ||
|batea | |batea | ||
|pl. pateyute | |pl. pateyute | ||
|pateyu tsie tɨxi puyeka "en la batea esta la masa" | |'''pateyu tsie tɨxi puyeka''' "en la batea esta la masa" | ||
|- | |- | ||
|[[puretini]] | |[[puretini]] | ||
| Línea 121: | Línea 121: | ||
|pretil | |pretil | ||
|pl. puretinite | |pl. puretinite | ||
|puretini tsie teputeti kwa'a "tomamos los alimentos en el pretil" | |'''puretini tsie teputeti kwa'a''' "tomamos los alimentos en el pretil" | ||
|- | |- | ||
|[[putuni]] | |[[putuni]] | ||
| Línea 127: | Línea 127: | ||
|boton | |boton | ||
|pl. putunite | |pl. putunite | ||
|kamixa tsie putuni pauye wetse "falta un boton en la camisa" | |'''kamixa tsie putuni pauye wetse''' "falta un boton en la camisa" | ||
|} | |} | ||
Revisión del 06:47 19 jul 2025
· ′A · 'E · H · ′I · ′Ɨ · K · Kw · M · N · P · R · T · Ts · U · W · X · Y ·
| Wixárika | Clase léxico | Español | Gramática y Variantes | Ejemplo |
| paaria | n. | templo | tc | paaria tsipɨ'ane "el templo es bonito" |
| puwari | n. | flor de cempasuchil | puwari putaxaɨye " la flor de cempasuchil es amarilla" | |
| puraikixa | n. | hierba | puraikixa yeuta peuxuawe "en el campo hay hierba" | |
| papa 'eimame | servilleta | papa éimame nepetanɨ " termine mi servilleta" | ||
| patu | pato | pl. paturi | patu kunie peuyeyeu "el pato tiene patas grandes" | |
| puxu | burro | pl. puxuri | puxu kunie pɨnakatɨtɨ" el burro tiene orejas largas" | |
| pixɨxɨi | pollito | pl. pixɨxɨitsi | pixɨxɨi tsipɨpe "el pollito esta chiquito" | |
| puripu | n. | pulpo | puripu nepemayɨa ''agare a un pulpo'' | |
| piriwinu | n. | pinguino | piriwinu nepexei ''bi a un pinguino'' | |
| pinixi | n. | sandia | pinixi nepetakwai ''comi una sandia'' | |
| pani | n. | pan | pani nepenanai ''compre un pan'' | |
| papa | n. | tortilla | nekie nepɨrepi ''tortie en mi casa'' | |
| papayu | n. | papaya | papayu pɨtataxawi ''las papayas son de color amarillo'' | |
| peexa papa | tortilla de elote | peexa papa nepetiwewi "hice tortillas de elote" | ||
| pai | pai tsipa'ane "" | |||
| paixari | paixari kwinimieme pura tsina "" | |||
| patera | bandera | pl. paterate | patera tepanu yewi "izamos la bandera" | |
| pateyu | batea | pl. pateyute | pateyu tsie tɨxi puyeka "en la batea esta la masa" | |
| puretini | pretil | pl. puretinite | puretini tsie teputeti kwa'a "tomamos los alimentos en el pretil" | |
| putuni | boton | pl. putunite | kamixa tsie putuni pauye wetse "falta un boton en la camisa" |