K

De Wiiki
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

· ′A · 'E · H · ′I · ′Ɨ · K · Kw · M · N · P · R · T · Ts · U · W · X · Y ·


Wixárika Clase léxico Español Gramática y Variantes Ejemplo
kakai n. huarache, calzado
kakaɨyari ancestro, deidad
kakaɨyarikatsie Top. "lugar donde están las deidades"
karimutsi n. Pochote karimutsi tuturiyari tsiputiyuxexeiya
ke'aku excl. hola
kemɨtiukutetewa frase toponimos, lugares nombrados, "como se llaman los lugares"
s. casa kiekari, kiekame,
kɨpí s. mariposa kɨpí tsipeu'ane

"<español>"

kɨrinku s. estadounidense, gringo, angloparlante
kɨrinkukɨ s. idioma inglés
kamixa n. camisa, playera, blusa. kamixa pɨ tɨni
kɨtsiuri n. morral kɨtsiurita te mɨ teuka pine
kwauni n. polvo 'uyeta kunie tiu kwauniya " en el camino hay mucho polvo"
kwaitsɨ n. anzuelo tsapari kwaitsɨkɨ me puti kwaitsɨpa "pescan a los pescados con los anzuelos"
kɨxauri n. bule , botella kuxauritsie ha me puka tu'a "hechan el agua en el bule"
kɨmɨ gorgojo kɨmɨ 'iku pu kwa'a "el gorgojo come maiz"
kapa venenosa
kɨmeme estijera kɨmeme kunie rata kiema "la estijera sabe cortar mucho"
kuka chaquira kukakɨ waɨka meputeti wewiwa "con la chaquira hacen muchas cosas"
k+xeme lampara k+xeme nepauyeh+a "perdi mi lampara"
kanari guitarra kanarite karanik+ neputiuti yuit+wa "toco con mi guitarra"
kape cafe nekakai pukapemawi "mis huaraches son de color café"
kutuxie gris nepuxu peukutuxie "mi burro es de color gris"
k+pa xikame maquina para cortar cabello nematsika pekaxike "le cortaron el cabello a mi hermano"
kana frente kwinie nepukananena "tengo grande la frente"
kwie tierra kwie nepeku'inix+ "fui a escarbar tierra"